پل هفت چشمه اردبیل، از آثار باقیمانده تاریخی در شهرستان اردبیل است و بر رودخانه «لیقو چای»، ساخته شده است. «پل یدی گوزلی»، «ججین»، «کورپی قرمزی» و «پل داشکسن»، از دیگر نامهای این سازه ارزشمند تاریخی است که در بین مردم شهرت دارد. سازندگان این پل، آن را با هفت دهانه آجری و با قوس پنج و هفت و موجشکنهای سنگی ساختهاند. از عمده مصالحی که در احداث آن استفاده کردهاند، میتوان به گچ و آهک اشاره کرد. قدمت پل هفت چشمه به دوران حکومت صفویان باز میگردد که پس از آسیبهایی که بر اثر گذشت زمان به آن وارد شده بود، در سال ۱۳۷۴ هجری شمسی اقدامات مرمت و بازسازی آن شروع شد.
پل هفت چشمه بهدلیل طراحی خاص خود و داشتن هفت چشمه آب که از آن عبور میکند، شهرت دارد و از نظر تاریخی نیز اهمیت زیادی دارد. در این مقاله رهی نو ابتدا میبینیم پل هفت چشمه اردبیل کجاست و سپس به معرفی ویژگیهای این پل تاریخی، تاریخچه ساخت آن و نکات مهمی که باید در بازدید از آن بدانید خواهیم پرداخت.
تاریخچه پل هفت چشمه اردبیل
پل هفت چشمه از جمله آثار تاریخی به جامانده در شهرستان اردبیل است که هر ساله، مشتاقان بسیاری را به بازدید از خود فرامیخواند. داش کسن نام دیگر این پل است. این پل، بر فراز رودخانه بالیقلو چای بنا شده است. رودخانه بالیقلو چای که بعضیهای دیگر به آن رودخانه ماهیدار نیز میگویند، در شهر اردبیل روان است و از چشمه سارها و برفهای دامنه جنوبی کوه سبلان و دامنههای شمال غربی رشته کوههای بزغوش سرچشمه میگیرد و به اردبیل میرسد. رودخانه بالیقلو چایی با گذر از میانه شهر اردبیل، این شهر را به لطافت و ظرافت شهرهای اروپائی درآورده است. هم به لحاظ شهرسازی و هم به لحاظ اقلیم جغرافیایی و هم به لحاظ آب و هوایی، رودخانه بالیقو چایی به شهر اردبیل طراوتی دلپذیر بخشیده است. طراوتی که در تابستانها یک گونه روی خود را به شهر نشان میدهد و در زمستانها، وقتی برف اردبیل را سپیدپوش کرده، یک طور دیگر.
رودخانه بالیقلو چای در نهایت به رودخانه قره سو میریزد. بالیقلو چایی آب روستاهای در مسیر اردبیل را تامین میکند و کشاورزی را رونق میبخشد. این رودخانه، اگرچه در 10 سال اخیر از کمآبی رنج میکشد، اما همچنان از رودخانههای پر آب کشور محسوب میشود. چنانکه آبدهی این رودخانه در محل روستای گیلانده اردبیل 86 میلیون متر مکعب و دِبی لحظهای آن 26 متر مکعب در ثانیه است و حوزه آبریز این رودخانه نیز 1600 کیلومتر مربع است و در محل پل الماس میزان آبدهی آن به 116 میلیون متر مکعب می رسد. این آمار، حاکی از آن است که رودخانه بالیقلو چایی هنوز از رودخانههای بزرگ و پر آب کشورمان به شمار میآید. طول این رودخانه 75 کیلومتر است که 50 کیلومتر آن در کوهستان و 25 کیلومتر دیگر در جلگه جریان دارد برای اقامت در هر یک از این مسیرها از رزرو هتل های اردبیل در رهی نو نزدیک ترین هتل به مسیرتان را پیدا و رزرو کنید.
آدرس پل هفت چشمه اردبیل کجاست ؟
پل هفت چشمه اردبیل در میدان پانزده خرداد، اول خیابان ساحلی و روی پل بالیقلو، حالا که بالیقلو چایی را شناختید، بیایید راجع به پل داش کسن بیشتر حرف بزنیم. پل زیبا و تاریخی داش کسن که بر فراز این رودخانه، در عهد صفوی بنا شده است، از جمله شاهکارهای مهندسی در دوران طلایی معماری در عصر صفویه محسوب میشده است. موج شکنهای قوی این بنای کهن همگی از سنگ هستند.
طول اندازه موجشکنها نشاندهنده چند نکته مهم در پل هفت چشمه اردبیل است: طغیان همیشگی آب، عمقِ زیاد رودخانه و شدت فشار جریان آب رودخانه بالیقلو در طول سال. با این حال، پل داش کسن با تمام فشاری که در طول سالها از جریان آب رودخانه بالیقلو چایی تحمل کرده است، هنوز استوار و ایستا مانده و هنوز محل استفاده مردم شهر اردبیل است. برای بازدید از این مکان و رزرو هتل، از خدمات رزرو آنلاین هتل رهی نو استفاده کنید.
اهمیت تاریخی و سیاسی پل هفت چشمه اردبیل
علاوه بر اینها پل هفت چشمه اردبیل دارای اهمیت تاریخی و سیاسی نیز هست. اهمیت سیاسی، چرا که در دوران صفویه، بخش دیوانی، سیاسی و حکمرانی شهر در غرب اردبیل را به بخش مردمی، مسکونی و بازار در شرق شهر متصل میکرد. همچنین به لحاظ تاریخی دارای اهمیت محسوب میشود، چراکه همواره ناظر بر تحرکات اجتماعی و سیاسی در طول سالهای بعد از دوران صفویه بوده است. از جمله قیام مشروطه. به عنوان مثال وقتی سردار ملی مشروطیت، ستارخان، از زندان نارین در قلعه اردبیل فرار میکند بلافاصله خود را به این پل میرساند و با یارانش ملحق میشود. در واقع سفر ستارخان به عتبات عالیات و خصوصا شهر نجف، برای اخذ فتوای مشروعیتِ مشروطه از مراجع تقلید و مجتهدین، از این نقطه آغاز میشود. در زمان حضور متفقین در ایران نیز این پل محل استفاده نیروهای متفقین قرار گرفت و همچنین در اتفاقات دیگر ملی و محلی، همواره در شهر اردبیل بسامدی جدی داشته است.
پل هفت چشمه اردبیل اگرچه در سالهای میانه دهه چهل در لیست میراث ملی ایران به ثبت رسید، اما مرمتی بر روی آن انجام نشد. این پل تا سالهای پایانی دهه شصت به همان صورت قبل خود باز مانده بود و به خاطر نا امن بودن آن، کمتر مورد توجه شهروندان قرار داشت. اما در سالهای آغازین دهه هفتاد، با نگاه خاص توسعه توریسم در منطقه آذربایجان ایران و خصوصا شهر کهن اردبیل، طرح بازسازی و مرمت آن تصویب و در سال 1374، مرمت آن آغاز شد. مرمت این پل که بیش از یک سال و نیم طول کشید، آن را برای استفاده مجدد شهروندان آماده کرد و حتی بیشتر از آن؛ این پل را به یکی از جاذبههای توریستی شهر اردبیل تبدیل کرد. چنانکه هر ساله، تعداد بسیار زیادی از شهروندان از سراسر کشور و حتی توریستهای غیر ایرانی برای بازدید از پل داش کسن به شهر اردبیل سفر میکنند. یکی دیگر از جاذبه های تاریخی و دیدنی اردبیل را در کلیسای مریم مقدس اردبیل ببینید.
در فرآیند آمادهسازی و بازسازی این پل، ایمنی، حفظ اصالت تاریخی، حفظ ساختمان و ارکان اصلی ساختمانی آن در نظر مرمتگران اداره میراث فرهنگی قرار گرفت. با بازسازی پل داش کسن، عابران پیاده و همچنین وسایل نقلیه سبک امکان تردد بر آن را یافتند.
یادتان باشد اگر روزی به اردبیل سفر کردید، حتما در کنار بازدید از جاهای دیدنی اردبیل مثل مقبره منسوب به شیخ حیدر، مقبره شیخ صفیالدین اردبیلی، سنگ نبشتههای ساسانی، مقبره شاه اسماعیل صفوی، موزه چینی خانه، منزل وکیل الرعایا، حمام شیخ، کاروانسرای سرباز وطن، قلعه اولتان، حمام پیرزرگر، مسجد جمعه اردبیل، مقبره امین الدین جبرائیل، حمام تاریخی اوچ دکان، گورستان چالدران و... حتماً از پل تاریخی داش کسن نیز بازدید کنید. یادتان باشد، این پل نه صرفاً یک بنا یا سازه تاریخی است که بخشی از دانشِ مهندسی است که در دوره صفویه، در دوران بلوغ معماری اسلامی توانسته بود در سرزمین ما و مشخصاً در شهر اردبیل خود را به عرصه ظهور برساند.
کلام آخر
پل هفت چشمه اردبیل بهعنوان یکی از جاذبههای دیدنی این شهر تاریخی، هم برای علاقهمندان به تاریخ و معماری و هم برای کسانی که به دنبال فضایی آرامشبخش در دل طبیعت هستند، گزینهای عالی است. بازدید از این پل نه تنها تجربهای فرهنگی و تاریخی به همراه دارد، بلکه به دلیل فضای سبز و محیط آرام اطراف آن، مکانی مناسب برای پیادهروی و تفریح است. بنابراین، اگر به اردبیل سفر کردید، بازدید از پل هفت چشمه را فراموش نکنید.
سوالات متداول در مورد پل هفت چشمه اردبیل
۱. پل هفت چشمه اردبیل کجاست؟
پل هفت چشمه اردبیل در مرکز شهر اردبیل و بر روی رودخانهای در نزدیکی منطقه تاریخی قرار دارد.
۲. تاریخچه ساخت پل هفت چشمه اردبیل چیست؟
پل هفت چشمه به دوران صفوی بازمیگردد و یکی از شاهکارهای معماری دوران صفویه در اردبیل به شمار میرود.
۳. آیا میتوان در اطراف پل هفت چشمه اردبیل پیادهروی کرد؟
بله، اطراف پل فضای سبز مناسبی برای پیادهروی و تفریح دارد و گردشگران میتوانند در این محیط آرامشبخش زمان خود را سپری کنند.
4. آیا در نزدیکی پل داش کسین اردبیل، امکانات تفریحی یا خدماتی وجود دارد؟
بله، در نزدیکی این پل پارکها، فضاهای سبز و مکانهایی برای استراحت و تفریح وجود دارد که میتواند تجربه بازدید شما را کامل کند.
